معروف ، در نظم غزليات سادهء عاشقانه و در شناخت و تفهّم اشعار درست شاعرانه ، قدرت و مهارت تمام داشت و در تبليغ مراسلات اهل زمان و ترسيل معاتبات اهل بهتان ، بر اكفا و اقران رايت تفوّق مىافراشت . اگرچه ناوك طعنه و تير ملامت هركه اندازد ، دلدوز و جگرسوز آيد ، امّا از گشاد لفظ ارباب حقايق ، كه بر دقايق كارها واقف باشند اثرى ديگر دهد ، و لهذا اين شيوه از مولانا خوب و پسنديده مىنمود و خود نيز به اين شيمهء ردّيه مفاخرت و مباهات مىفرمود . در ابتداى ايّام صبا به كسب خرده‌فروشى به سبب ارث مشغول بود ، بعد از آن به اندك مدّتى به واسطهء مجالست ارباب علم ، به كتاب‌فروشى رجوع نمود . در اثناى اين حال عالى حضرت هدايت و افاضت دستگاه ، ملك الملوك السّادات و النقباء فى الآفاق ، مطلع العلماء بحسب الارث و الاستحقاق ، امير صدر الدين محمد واعظ از شيراز بدين جانب تشريف آورد و چون مولانا قابل و مستعد بود ، منظور نظر التفات آن سيّد عالى رتبه گرديد و آن حضرت منصب كتابدارى و خريد مأكولات و مشروبات خاصّهء خود را به راى متينش مفوّض گردانيد و آن جناب مدّت سه چهار سال در تمشيت آن امور روزگار گذرانيد . و در آن اوقات يك ورق از آن كتب و يك دينار و يك من بار به رسم تقلّب و تصرّف طمع نكرده رايت نيكنامى برافراشت و در ملازمت آن سيّد بزرگوار شرف زيارات عتبات عاليات دريافت ، امّا بعد از مراجعت از آن سفر مبارك از ملازمت آن حضرت معاف شده در وطن مألوف و مسكن معهود اعنى دار المؤمنين كاشان ساكن گشت و گاهى در سايهء تربيت و حمايت امير رفيع الدين حيدر معمايى به سر برده احيانا همّت بر اكتساب علوم گماشت و چون مشربش عالى بود و مذاقش غالب ، در آن وادى كارى نساخت لاجرم در شهور سنهء 976 بعد از وصول خبر انتقال امير صدر الدين محمد به جوار مغفرت ملك صمد ، از كاشان به دار الملك شيراز شتافت و در ظلّ عاطفت و رعايت امير غياث الدين منصور « 1 » ولد سيادت‌پناه

--> ( 1 ) . از قديمىترين خاندان علمى شيراز كه منشأ خدمات بزرگى گرديده‌اند ، خاندان آل دشتكى است كه به چند پشت به حضرت سجّاد منسوب مىشوند . صدر الدين محمد ، ابو المعالى سيد محمد ثانى فرزند ابراهيم بن ابو ابراهيم صدر الدين محمد اول است كه از فحول علماى كلام و حكمت و فلسفه در اوايل قرن دهم هجرى بوده است . فرزندش غياث الدين منصور در شرح رسالهء اثبات واجب پدر خود ، مولد شريفش را دوم شعبان سال 828 و شهادتش -